Angsten, paniek en essentiële oliën bij honden, paarden en katten

Angsten, paniek en essentiële oliën bij honden, paarden en katten

Waarom en hoe essentiële oliën kunnen helpen.

bangepuppyAngst is een emotie, een emotie die alle levende organismen kennen. Angst ontstaat doordat er iets gebeurt wat je in gevaar brengt, of waarvan je denkt dat het je in gevaar brengt.  Een heftige emotie want het zet het lichaam aan tot actie, om weg te rennen, jezelf in veiligheid te brengen, te dealen met datgene wat jou in gevaar brengt/ kan brengen. Een emotie is een innerlijk gevoel of een beleving die een directe prikkel geeft aan je systeem en zorgt dat je op de juiste manier reageert. Bij angst is dat zorgen dat je overleeft en het lichaam wordt in paraatheid gebracht.

Emoties blijven niet voortdurend bij je, ze komen en gaan.  Alle emoties die wij benoemen zijn in te delen onder deze acht Basis Emoties: Liefde, Angst, Vreugde, Woede, Verdriet, Verbazing, Schaamte en Walging.

katboosAngst brengt het lichaam direct in paraatheid: het hart gaat sneller kloppen, de bloeddruk gaat omhoog, spieren spannen zich aan, je gaat transpireren en de ademhaling versnelt. Plotselinge en hevige angst, noemen we paniek. Meestal is een gevoel van angst of paniek van korte duur. Het is in principe een normale reactie op een lastige situatie. Het maakt je extra alert en bereidt je zo voor op een mogelijk gevaarlijke situatie en zorgt dat je adequaat reageert. . Bang zijn, voor iets waar je niet voor hoeft te vluchten geeft ook een lichamelijke reactie. Het lichaam komt steeds weer in paraatheid, hoeft echter niet te vluchten of aan te vallen; als dit vaak gebeurt ontstaan stress- klachten of andere chronische klachten.

Ruiken en geuren.

paardlipOnze neus waarmee we ruiken is een van de vijf zintuigen waarmee we contact hebben met de buitenwereld. De andere zintuigen zijn: ogen (zien), oren (horen/ geluid), huid (voelen), tong (smaak, proeven). Onze zintuigen vertelden ons wat er aan de hand is, wat er gebeurt, of er voedsel in de buurt is, of er een vrouwtje of mannetje onze aandacht lokt, of er gevaar is. Zintuigen werken samen, bijvoorbeeld eten wat je lekker vindt ruiken, smaakt ook beter dan eten wat je onaangenaam vindt ruiken. Als je iets eenmaal onaangenaam vindt ruiken heb je daar ook een associatie mee gelegd. Er wordt een rechtstreekse link gelegd tussen de geur en de emotie die je erbij voelt. Die link wordt gelegd in het limbisch systeem, een gedeelte in de hersenen waar geurmoleculen/ geur trillingen direct de hersenen binnen komen en de geur wordt verwerkt.

Honden ruiken wel vierhonderd (!) keer beter dan mensen, katten en paarden 200 tot 300 keer beter dan mensen. Het is voor ons mensen die toch ook al zo’n 10.000 geuren kunnen onderscheidden, nauwelijks voor te stellen hoe de wereld van een hond ruikt.

hoofdenlimbischHet limbisch systeem is een van de oudste gedeelte in onze hersenen. Het wordt ook wel de ‘reptielenhersenen’ genoemd. Via dit systeem voelen we emotie en slaan we herinneringen op.

Het limbisch systeem is de enige plaats in de hersenen waar direct contact met de buiten wereld is, via de neus is een open verbinding naar de hersenen. Geurmoleculen komen via de neus direct in het limbisch systeem van de hersenen terecht. Zie het linker hoofd op het plaatje. Zicht bijvoorbeeld komt via een gesloten systeem van de oogbol en zenuwen naar het limbisch systeem toe (het rechter plaatje).

Essentiële oliën.

Essentiëlelavendel-olieflesje oliën zijn de aromatische, geurende stoffen van planten, bloemen, bomen, wortels. Deze plantaardige organismen hebben ook hun afweer, communicatie en voortplanting systemen, net zoals zoogdieren. Essentiële oliën die uit planten worden gedestilleerd, zijn juist die stoffen die een rol spelen bij afweer, communicatie en voortplanting. Aangezien de moleculaire opbouw van deze aromatische stoffen overeenkomt met die van zoogdieren, is uitwisseling heel makkelijk en natuurlijk. Veel van de huidige in het laboratorium vervaardigde geneesmiddelen vinden hun oorsprong in de structuur, opbouw en eigenschappen van plantaardige vormen. Omdat essentiële oliën een duidelijke geur hebben is er ook een sterkte link naar emoties. Bovendien hebben veel essentiële oliën aardende eigenschappen die helpend zijn bij angst en/of paniek.

En dan komen we aan bij de rol die essentiële oliën kunnen spelen bij angsten en paniek. Door een olie aan te bieden aan je hond, kat of paard met rustgevende en/of aardende eigenschappen kun je direct kalmte en rust geven in (schijnbaar) angstaanjagende situaties. De geur van de aromatische olie komt direct binnen in het limbisch systeem en heeft zodoende een zeer direct effect op de emotie die ervaren wordt.

Toepassing.

toepassing-aroma-paardEen olie die wil je gebruiken om angsten en paniek te kalmeren, kan het beste via inhalatie worden aangeboden en bijvoorbeeld wat op de boeg gemasseerd worden. Dan blijft de olie in de vacht hangen en geeft zo langer effect.

Doe een paar druppels in je hand, draai beide handen een paar keer over elkaar zodat de olie wordt geactiveerd en biedt het aan aan je dier door je handen voor de neus te houden. Masseer het restant over de boeg.

De oliën geven via het limbisch systeem direct een kalmerend effect en worden bovendien op deze manier snel in de bloedbaan opgenomen.

Welke olie kies je dan?

ruikendehondBelangrijk is om te bepalen om wat voor angst het eigenlijk gaat. Bang om alleen thuis te blijven, bang voor een andere hond, bang voor alles???? Bij het kiezen van de juiste olie is het het mooiste als je naar meer eigenschappen of symptomen van je dier kijkt. Je kiest dan de olie die “alles in zich heeft”. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan misschien, maar als je één rustgevende olie of een paar uit bijgaande overzicht kiest en je intuïtie gebruikt kun je een eerste keuze maken. Je kunt ook een aroma therapeut een olie specifiek voor jou dier laten samenstellen.

Een angst waar we het einde van het jaar veel mee te maken hebben is voor vuurwerk. Waar is je dier bang voor? Voor de onverwachte knallen (paniek)? Heeft het al de link gelegd tussen de geur van rotjes en de vervelende knallen? Ben jij misschien zelf bang en pakt je dier deze emotie op?

Voor het zoeken naar de meest passende olie is het altijd belangrijk om je af te vragen waar de kern van het probleem zit, als je het over angst hebt, waar dus de kern van de angst zit. Hieronder heb ik een lijst gemaakt van essentiële oliën die goed ingezet kunnen worden bij verschillende angst vormen.

Essentiële Olie Angst vorm Geschikt voor Bijzonderheden over de olie
Bergamot Existentiële angst Honden, paarden Kalmeert, troost
Ceder Irrationele angst, crisis Honden, paarden en katten Aardend
Dille Breedspectrum angst Honden en paarden
Frankincense (wierrook) Paniek en wanhoop Honden, paarden en katten Meditatief
Geranium Acute angst/ paniek Honden, paarden en katten Zuiverend
Jasmijn Generiek angst/ geen paniek Honden, paarden, katten Neemt remmingen weg
Kaneel Paniek Honden, paarden Ook uit verleden
Lavendel Acute angst, trauma Honden, paarden en katten Huid olie, bevordert concentratie
Mandarijn Algemene angsten Honden en paarden Troostend
Marjolien Angst uit stress Honden en paarden Ook bij irritatie en woede
 Patchoeli Algemene angst stiller Honden, paarden en katten Aardend, vrouwelijk
Roomse kamille Acute angst en algemene angst stiller Honden, paarden en katten
Salie Algemene angst stiller op emotie Honden, paarden Vrouwelijk
Sandelhout Krachtige angst stiller Honden, paarden en katten Bij nachtmerries
Scharlei Paniek Honden en paarden Vrouwelijk
Sinaasappel Irrationele angst, acute angst Honden en paarden Hart, immuunsysteem
Valeriaan Algemene angst stiller Honden, paarden en katten Verdooft
Venkel Faalangst Honden, paarden Spijsvertering
Vetyver Algemene angst Honden, paarden katten Zeer aardend

 

Een kalmerende blend maken:

Neem als drager olie: Jojoba, dit is een drager olie die niet ranzig wordt en waar bijna geen dier allergisch op reageert. Andere dragers zijn bijvoorbeeld: amandelolie of kokosolie.

15 ml Jojoba en voeg toe:

5 druppels Valeriaan, 5 druppels Vetyver, 10 druppels Mandarijn of Zoete Sinaasappel, 5 druppels Marjolein

Bij een vrouwelijk dier de Vetyver vervangen voor Patchoeli.

Deze blend heeft in zich: rustgevend, aardend, kalmerend en troostend en zal bij veel vormen van angst goede diensten bewijzen.

Past een van de bovengenoemde oliën beter bij jouw dier; neem dan deze essentiële olie in je blend.

 

Let op: katten kunnen geen fenolen afbreken, oliën die veel fenolen bevatten zijn daarom ongeschikt om voor hen te gebruiken. Grote lijn is om citrus en kruiden niet voor katten in te zetten, dit geldt ook voor cavia’s, hamsters en konijnen.

Bij vuurwerk: maak bovenstaande blend en voeg bijvoorbeeld wierrook en lavendel toe. Beiden zijn oliën die acute paniek tot kalmte brengen.